Kirken.no bruker såkalte cookies til trafikkmåling og optimalisering av innhold. Hvis du klikker «Jeg forstår, lukk meldingen» aksepterer du at vi bruker cookies på sidene. Vil du vite mer om cookies, trykk «les mer».

Jeg forstår, lukk meldingen

Les mer

Jubileumstur med sterke inntrykk

– Da jeg leste om turene til 150-årsjubileet for kirken på Madagaskar, slo det meg at en slik tur ville gi meg muligheten til å se hvor slektningen min Ruth Johanna Rasmussen hadde virket. Vi ønsket kort sagt å gå i hennes fotspor, sier Ida Sofie Tertnes.

Sammen  med  samboer  Stig  Hjørnevik  meldte  hun  seg  på  en  av  turene  kalt  «På  lag  med  syns- og  hørselshemmede»  i  regi  av  turoperatøren  Plussreiser,  og  i  samarbeid  med  Det  Norske  Misjonsselskap  (NMS).  Det  skulle  vise  seg  å  bli  en  reise  som  ga  minner  for  livet.  Det  var  nokså  naturlig  for  Ida  Sofie  å  velge  turen  til  døveskolene,  ettersom  hun  selv  har  interesse  for  døve  og  tegnspråk,  og  også  tidligere  har  jobbet  innenfor  dette  feltet. 


Fra  Tertnes  til  Madagaskar 
Forbindelsen  til  Tertnes  og  Eidsvåg  kommer  også  tydelig  fram  gjennom  Ruth  Johanna  Rasmussens  levnetsløp:  Hun  var  født  i  1921  og  vokste  opp  på  Tertnes,  hvor  hennes  far  først  hadde  en  kolonialbutikk,  og  senere  ledet  en  møbelfabrikk  på  Tertnes.  Ruth  gikk  både  handelsskole  og  tok  handelsbrev,  men  misjonskallet  ble  etterhvert  for  sterkt.  Hun  tok  følgelig  sykepleierutdannelse,  og  senere  tilleggsutdannelse  som  operasjonssykepleier.  


Våren  1953  reiste  Ruth  til  Madagaskar,  hvor  hun  fikk  bo  hos  misjonærparet  Gunhild  og  Johan  Jørgensen  fra  Eidsvåg,  mens  hun  lærte  seg  gassisk.  Hun  viste  seg  snart  som  en  flittig  elev.  Siden  reiste  Ruth  til  spedalske-kolonien  Mangarano  ikke  langt   fra  byen  Antsirabe.  Her  fikk  hun  mange  viktige  og  tøffe  oppgaver,  og  måtte  være  vitne  til  mye  smerte  og  fortvilelse  i  løpet  av  sin  lange  tjenestetid.  Den  varte  fram  til  hun  reiste   hjem  i  1975.  Da  hadde  hun  i  hele  denne  perioden  bare  vært  på  ferie  i  Norge  to  ganger.  


Samme  år  som  hun  kom  hjem  ble  Ruth  tildelt  den  gassiske  ordenen  Chevalier  de  l’ Ordre  National  Malgache.  I  1980  giftet  hun  seg  med  tidligere  NLM-misjonær  Karl  Bogetvedt.  Han  døde  i  1991,  mens  Ruth  måtte  gi  tapt  for  kreften  i  1993.  


På  kirkejubileum 
Store  deler  av  turprogrammet  for  Ida  Sofie  og  Stig  besto  ellers  av  besøk  på  døve-  og  blindeskoler,  samt  en  landbruksskole.  Den  gassiske  kirken  er  i  dag  den  tredje  største  lutherske  kirken  i  Afrika,  og  teller  mellom  3,5  og  4  millioner  medlemmer.  I  2015  støttet  NMS  den  gassiske  kirken  med  rundt  17  millioner  kroner.   


I  tillegg  til  skolebesøk  fikk  paret  fra  Tertnes  også  med  seg  et  stort  festarrangement  ved  kultur-  og  kompetansesenteret  Lovasoa  i  byen  Antsirabe  i  anledning  kirkejubileet.  Her deltok  også  tidligere  bistandsminister  og  nå  assisterende  generalsekretær  i  FN,  Erik  Solheim.  


Den  norske  misjonsinnsatsen  på  Madagaskar  er  et  av  de  mest  historiske  og  spennende  forbindelsespunktene  mellom  Norge  og  Afrika.  Om  de  første  misjonærene  som  kom  til  Madagaskar  for  150  år  siden  blir  det  fortalt  at  de  reiste  for  livet.  Med  seg  i  storbagasjen  hadde  de  kiste  og  norsk  jord  til  den  siste  reisen.  


–   Madagaskar  har  spilt  en  helt  særegen  rolle  i  norsk  kirkehistorie, og  det  er  ufattelig  mange  mennesker  som  har  sittet  og  tenkt  på  og  planlagt  for  Madagaskar  i  landet  vårt,  særlig  i  bibelbeltet  langs  kysten,  påpekte  Solheim.  


Prosjekt  for  Eidsvåg 
Blant  døveskolene  står  skolen  i  Morondava  på  vestkysten  i  en  særstilling.  Her  har  det  vært  drevet  grunnskole  for  hørselshemmede  i  en  del  år,  og  det  er  støtte  til  denne  skolen  som  har  vært  og  fortsatt  er  Eidsvåg  menighets  misjonsprosjekt.  Også  Bergen  døvesenter  støtter  skolen  i  Morondava.  


–   Da  vi  kom  til  skolen,  ble  vi  møtt  av  omtrent  alle  elevene,   som  er  fra  fem  år  og  oppover  til  20.  Å  møte  disse  barna  ble  virkelig  en  fin  opplevelse.  Vi  ble  alle  samlet  i  kapellet,  og  fikk  en  orientering  om  skolen  og  arbeidet  som  ble  drevet  der.  


Det  var  også  tre  døve  blant  de  ansatte,  som  fortalte  om  sine  liv  og  arbeidet  på  skolen.  Etterpå  var  det  omvisning  i  de  ulike  klasserom,  som  var  inndelt  i  alderstrinn  og  med  bare  5-6  elever  i  hver  klasse.    
–   Mest  rørende  var  det  nok  at  alle  vi  besøkende  fikk  hver  vår   gave  da  vi  dro,  sirlig  innpakket  i  gavepapir  med  silkebånd.  I  det  hele  tatt  ble  vi  veldig  godt  tatt  imot  på  alle  stedene  vi  var  innom,  understreker  Ida  Sofie.  


Ekstratur  på  sparket 
En  knapp  times  biltur  unna  Antsirabe  ligger  den  tidligere  spedalsk e-kolonien  Mangarano,  hvor  Ruth  Johanna  Rasmussen  jobbet  i  vel  20  år.  Selve  kolonien  og  husene  der  står  i  dag  tomme  og  forlatte  etter  at  de  siste  pasientene  flyttet  ut  for  en  del  år  siden.  Det  var  i  utgangspunktet  planlagt  tur  til  den  nedlagte  kolonien,  men  på  grunn  av  utbrudd  av  lungepest  like  før  de  reiste  til  Madagaskar,  ble  det  endringer  i  opplegget,  og  turen  til  Mangarano  avlyst.    


–   Til  alt  hell  ble  det  organisert  slik  at  vi  fikk  tak  i  både  bil  og  sjåfør,  som  på  sparket  kunne  ta  denne  turen  med  oss  to  og  et  annet  par.  Og  på  mildt  sagt  humpete  veier  bar  det  av  sted,  forteller  Stig.  
Å  vandre  mellom  bygningene  på  det  forlatte  anlegget  og  vite  at  det  var  her  hennes  slektning  Ruth  hadde  arbeidet,  ble  en  veldig  spesiell  opplevelse,  ikke  minst  for  Ida  Sofie,  som  sier  dette  om  det  spesielle  besøket:  


–  Her  kom  vi  også  snart  i  kontakt  med  folk  fra  den  lokale  landsbyen  som  gjenkjente  navnet  og  interessert  lyttet  til  historien  om  den  norske  misjonæren  som  hadde  arbeidet  så  lenge  ved  kolonien.

Tekst:  Dag  Sunnanå  
Foto:  Stig  Hjørnevik